Σε ειδική μελέτη, η Εθνική Τράπεζα εκτιμά ότι μια οριζόντια αύξηση των αμερικανικών δασμών κατά 10% θα μειώσει τις ελληνικές εξαγωγές κατά 1,7% και το ΑΕΠ 0,4% στη διετία 2025-26 -το τελευταίο, κυρίως λόγω έμμεσων επιδράσεων από τη μυστική αποδυνάμωση της ΑΕΠ στην ΕΕ κατά 0,8% . Με 20% δασμούς το ποσοστό διπλασιάζεται. Σημειώστε ότι οι ελληνικές εξαγωγές στις ΗΠΑ είναι περίπου 2,19 δις. ευρώ, το 4,8% του συνόλου τους
Η ανάληψη των καθηκόντων της νέας κυβέρνησης στις ΗΠΑ τον Ιανουάριο του 2025 συνοδεύεται από μια σειρά εξαγγελιών για μεταβολές στην οικονομική πολιτική που θα μπορούσαν να επιδράσουν σημαντικά στις διεθνείς οικονομικές συνθήκες, ειδικά στην ΕΕ για την οποία οι ΗΠΑ συνιστούν τον κορυφαίο οικονομικό εταίρο.
Το μερίδιο των ΗΠΑ στις ελληνικές εξαγωγές αγαθών βρίσκεται σε ανοδική τροχιά την τελευταία 10ετία, σε όρους αξίας, αλλά συνεχίζει να έχει περιορισμένη συνεισφορά (αντιστοιχώντας στο 4,8% στο 11μηνο του 2024).
Οι άμεσες επιδράσεις στο ελληνικό εξαγωγικό εμπόριο από αλλαγές στην εμπορική πολιτική των ΗΠΑ αναμένεται να είναι περιορισμένες, αφενός λόγω του σχετικά μικρού μεριδίου και αφετέρου λόγω της δομής των εξαγωγών που αφορούν κυρίως βασικά αγαθά, πρώτες ύλες και προϊόντα χαμηλού βαθμού μεταποίησης.
Πιο σημαντικές θα μπορούσαν να είναι οι έμμεσες επιδράσεις, καθώς κορυφαίοι εμπορικοί μας εταίροι, όπως η Ιταλία και η Γερμανία, έχουν σημαντική εξαγωγική δραστηριότητα προς τις ΗΠΑ, με αξιόλογα εμπορικά πλεονάσματα, και είναι πιο ευάλωτοι υπό ένα σενάριο σημαντικής οριζόντιας αύξησης των δασμών.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις μας, η οριζόντια αύξηση των δασμών κατά 10 ποσοστιαίες μονάδες σε όλα τα εξαγόμενα μη ενεργειακά προϊόντα από την ΕΕ προς τις ΗΠΑ θα μείωνε τις συνολικές ελληνικές εξαγωγές κατά περίπου 1,7% και το ΑΕΠ έως και 0,4% σε σταθερές τιμές, τη διετία 2025-26, κυρίως λόγω έμμεσων επιδράσεων από τη σωρευτική αποδυνάμωση του ΑΕΠ στην ΕΕ (-0,8% σωρευτικά, χαμηλότερα από την αρχική εκτίμηση για την ίδια περίοδο).
Πλεονέκτημα για την ελληνική οικονομία αποτελεί ο σημαντικός ρόλος του τουρισμού που δεν επηρεάζεται άμεσα από τα μέτρα, ενώ εμφανίζει χαμηλή ευαισθησία στις διεθνείς οικονομικές διακυμάνσεις τα τελευταία χρόνια αλλά παραμένει ευάλωτος σε άλλα εξωγενή shocks (λχ κλιματικοί παράγοντες, φυσικές καταστροφές).
Η ισχυροποίηση του δολαρίου ενισχύει την ανταγωνιστικότητα κόστους των ελληνικών εξαγωγών, αλλά η θετική επίδραση αντισταθμίζεται σε μεγάλο βαθμό από το υψηλό ποσοστό των, τιμολογούμενων σε δολάριο, ελληνικών εισαγωγών.
Στο ενεργειακό πεδίο, η αναμενόμενη ενίσχυση της εξορυκτικής δραστηριότητας στις ΗΠΑ εκτιμάται ότι θα συντείνει σε χαμηλότερες τιμές καυσίμων. Η Ελλάδα θα επωφεληθεί μεσοπρόθεσμα από ενδεχόμενη μείωση των διεθνών τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου − λόγω της σχετικά υψηλής χρήσης τους στις μεταφορές, τη θέρμανση και την ηλεκτροπαραγωγή.
Μεσοπρόθεσμα, οι αρνητικές έμμεσες επιδράσεις στην παραγωγικότητα και την ανάπτυξη στην ΕΕ αλλά και την Ελλάδα μπορεί να είναι πιο σημαντικές, με τη συνέχιση και εντατικοποίηση των μεταρρυθμίσεων, την αποτελεσματική αξιοποίηση της χρηματοδότησης από το ΤΑΑ και τους λοιπούς διαρθρωτικούς πόρους από την ΕΕ να αποτελούν τα βασικά, δυνητικά, συγκριτικά πλεονεκτήματα για τη χώρα μας, σε συνδυασμό με την υψηλή δημοσιονομική αξιοπιστία.